De verrassing die geen verrassing is

Misschien ligt het aan mij.

Misschien begrijp ik de (lokale) politiek gewoon niet.

Hoe langer ik kijk naar dossiers als Muggenburg Zuid, hoe vaker ik tot de conclusie kom dat mijn logica kennelijk niet past bij hoe het politieke spel gespeeld wordt.

De recente verontwaardiging over de woningprijzen in Muggenburg Zuid is begrijpelijk. Woningen die onbetaalbaar zijn voor starters, jongeren en senioren. Dat is een reëel probleem. Wat ik minder goed kan plaatsen, is de verrassing die ermee gepaard gaat.

Alsof deze uitkomst onverwacht is.

Alsof niemand dit had kunnen zien aankomen.

Muggenburg Zuid als voorbeeld

Muggenburg Zuid laat dat patroon haarscherp zien. In de Structuurvisie 2025 was al een integrale en toekomstbestendige ontsluiting voorzien. Die visie was opgesteld met input van inwoners, vastgesteld in de Raad (2011) en bij alle betrokken partijen bekend.

Maar deze, lange termijn, visie is jarenlang niet uitgevoerd, niet geactualiseerd, bewaakt en nooit als leidraad gebruikt.

Toen bouwen uiteindelijk onvermijdelijk werd, bleken alle realistische alternatieven één voor één af te vallen. Ontsluiting via de Bonkelaarsdijk is onmogelijk. Ontsluiting via de Verzetlaan onacceptabel. Een parallelweg vanaf de Zuiderweg langs de N245 bleek ruimtelijk en verkeerskundig niet haalbaar. Een variant via of langs het spoor vanaf de Zuiderweg bleek eveneens onmogelijk.

Wat overbleef was geen doordachte keuze, maar een noodsprong. Een directe ontsluiting op de N245 via een kruispunt met stoplichten. Niet omdat dit de beste oplossing was, maar omdat eerdere keuzes zijn uitgesteld en alternatieven jarenlang niet zijn uitgewerkt.

Kostenverhaal zonder regie

In het vervolg is geregeld dat de ontwikkelaar de kosten voor ontsluiting en maatschappelijke voorzieningen, zoals een school, zou dragen. Dat klinkt daadkrachtig, maar het is vooral boekhoudkundig. Kostenverhaal is geen regie.

Die kosten verdwijnen namelijk niet. Ze worden verrekend in het product. In de woningprijzen. Dat is geen moreel oordeel over de markt, maar simpele realiteit. Een commerciële ontwikkelaar neemt extra kosten niet op zich, maar verwerkt ze in de prijs van de woning.

Wie nu schrikt van de verkoopprijzen, kijkt weg van het gekozen financiële en bestuurlijke model. 

Achteraf kritiek

Wat mij dan verbaast, is niet dat de woningen ‘duur zijn’. Wat mij verbaast, is dat bestuurders en volksvertegenwoordigers die hier jarenlang onderdeel van zijn geweest, nu doen alsof deze uitkomst hen overkomt.

Alsof de verkoopstart het begin van het verhaal is, terwijl het in werkelijkheid het eindpunt is van bestuurlijke keuzes die al lang geleden zijn gemaakt.

Geen individueel falen, maar een systeem

Dit is geen kwestie van één persoon of één partij. Dit dossier is het resultaat van jarenlang bestuurlijk handelen van zowel de gemeenteraad als het college, over meerdere raadsperiodes heen. Coalitie en oppositie hebben hierin gezamenlijk gefunctioneerd.

Visies zijn vastgesteld en niet uitgevoerd. Structurele keuzes zijn vooruitgeschoven. Regie is niet gepakt door de Gemeente maar bij gebrek daaraan gepakt door BPD. Tijdelijke oplossingen zijn geaccepteerd als eindpunt. De raad heeft dit toegestaan, het college heeft het uitgevoerd.

Iedereen betrokken. Niemand vooraf verantwoordelijk door het stelen van randvoorwaarden vanuit de Gemeenteraad.

Duurder is geen toeval

Dat verklaart ook waarom vergelijkingen met andere bouwprojecten die eveneens duurder uitvallen niets relativeren, maar juist bevestigen. Waar regie ontbreekt en besluiten worden uitgesteld, lopen projecten duurder uit. Dat is geen toeval. Dat is voorspelbaar.

Muggenburg Zuid vormt daarop geen uitzondering, maar een bevestiging. 

Richting de Gemeenteraadsverkiezingen

En dan rest de vraag wat dit soort verontwaardigde bijdragen nu eigenlijk beogen. Niet het aanpassen van beleid, want dat moment ligt al achter ons. Niet het herstellen van gemaakte keuzes, want die zijn inmiddels vastgelegd in besluiten.

Wat resteert is positionering. Richting de kiezer. Richting de komende gemeenteraadsverkiezingen. Niet zeggen wat we hebben laten gebeuren, maar laten zien aan welke kant van de verontwaardiging we staan.

Richting de Gemeenteraadsverkiezingen

Misschien is dit dus (lokale) politiek.
Misschien ‘hoort het zo’.
Meebeslissen, de feiten laten lopen en je vervolgens publiekelijk distantiëren van het resultaat.

Als dat het geval is, dan klopt mijn conclusie. Dan heb ik daar inderdaad niets van begrepen.

Voor wie wél wil begrijpen hoe dit soort dossiers zich ontwikkelen, hoe bestuurlijke keuzes stapelen waardoor uitkomsten zelden toeval zijn, verwijs ik naar mijn podcast over Muggenburg Zuid in relatie tot de, lokale, politiek. Daarin leg ik stap voor stap uit hoe we hier zijn beland.

Dit dossier vormt uiteindelijk ook een onderdeel van mijn boek waaraan ik werk.
Zodat niemand later nog kan zeggen dat het onverwacht was.

Niet om te scoren, maar om vast te leggen hoe lokale besluitvorming in de praktijk werkt.
Mijn persoonlijke verwachting is namelijk dat iedere fractie in onze gemeenteraad deze brief had kunnen schrijven. 
Verrast door de huizenprijzen terwijl je zelf betrokken bent geweest bij de besluitvorming om te komen tot betaalbare woningen.

DELEN:

Copyright © 2026 BLD Media