Dominic Miller in zwart-wit met zijn witte K. Yairi CYTM-gitaar met de initialen DM in de toets
Ronald van de Buld

Ronald van de BuldSchrijver, Maker, Uitgever — BLD Media

MUZIEK

Blondy, Grace en Kazafumi

Zie je Dominic Miller naast Sting op het podium, dan kijk je bijna altijd naar dezelfde gitaar: een klein, onopvallend instrument met nylonsnaren uit een Japanse werkplaats. Een Japanse fan zocht uit waar die gitaar vandaan komt, en dat verhaal is mooier dan ik had verwacht.

EEN CADEAU UIT JAPAN

Dit verhaal begint in 2004.

Miller is met Sting op tournee in Japan en krijgt daar een gitaar cadeau van Kazufumi Miyazawa, de zanger van de Japanse band The Boom. Ze kennen elkaar al langer: Miller speelde volledig mee op Miyazawa's soloalbum Sixteenth Moon uit 1998, en sindsdien zijn ze bevriend.

De gitaar is een K. Yairi met een naturel afwerking. Miyazawa had er twee laten bouwen. Nummer 001 hield hij zelf, nummer 002 ging naar Miller.

Miller noemde het instrument een tijdlang "Kazafumi". Zijn vriend heet Kazufumi, dus helemaal raak was dat niet. De liefde was er wel meteen: "Ik ben verslaafd aan dit instrument en krijg het niet weggelegd."

003 VOOR HEMZELF, 004 VOOR STING

Hij was er zo blij mee dat hij direct een tweede bestelde, precies hetzelfde model maar dan zwart. Dat werd nummer 003. En omdat je zoiets niet voor jezelf houdt, kreeg Sting er ook een: nummer 004. Sting gebruikt die gitaar vaak op zijn album The Bridge.

De taakverdeling was lange tijd eenvoudig. De naturel gitaar voor opnames, de zwarte voor optredens. Het verschil zit alleen in de kleur, en Millers uitleg is ontwapenend.

"De zwarte is cooler, meer rock-'n-roll."
(Dominic Miller, gitaarheld)

Volgens de eerdergenoemde fan heeft Miller er inmiddels vijf of zes van hetzelfde type.

GRACE

De nieuwste is wit. Aan de specificaties wilde Miller niets veranderen ("wat ik tot nu toe had is het beste, dus verander er niets aan"). Bij Yairi vonden ze steeds hetzelfde maar saai en stelden voor om dan in elk geval de kleur te wijzigen. Hij koos wit en noemt deze gitaar Grace. De naturel heet vermoedelijk Blondy.

Grace heeft een detail dat de eerdere exemplaren missen: de initialen DM zijn ingelegd in de toets, met wit parelmoer of iets wat daarop lijkt.

En wat vindt Miller zelf het mooiste aan deze gitaren?
"De boventonen zijn gewoon ongelooflijk."

WAT ER IN DAT KLEINE LIJF ZIT

Het model heet CYTM. De letters staan voor Classic, Yairi, Torres en Maple.
De versie met element heet CYTM E en wordt in Europa verkocht via Yairi Europe. In Japan zelf staat hij niet op de site en kun je hem alleen als volledig maatwerk bestellen.

Torres verwijst naar Antonio de Torres, de Spaanse bouwer die in de negentiende eeuw de klassieke gitaar zijn moderne vorm gaf. De CYTM is een compacte variant daarvan, de kleinste in de Torres-lijn van Yairi. Een gewone klassieke gitaar is op het breedste punt zo'n 390 millimeter, deze komt niet verder dan 327 millimeter. Dat is nog kleiner dan de kleine Martin 0 (343 millimeter).

  • Bovenblad: Sitka-spar
  • Zijkanten en achterkant: esdoorn
  • Mensuur: 640 millimeter, ongeveer een centimeter korter dan een moderne klassieke gitaar
  • Breedte bij de topkam: 50 millimeter
  • Element: Fishman Matrix Infinity, met de regelaars verstopt in het klankgat

De bouwer bij Yairi zegt zelf dat het lastig is om klank en ontwerp in zo'n klein formaat in balans te krijgen. Voor een gitarist die het vooral om de klank gaat, is dat blijkbaar precies gelukt.

HOUT EN GEDULD

Yairi begon in 1935 als maker van allerlei houten instrumenten en bouwt sinds 1965 op volle kracht gitaren. In een Duits interview zei Miller erover: "Japanse Yairi-gitaren zijn zo goed omdat ze gemaakt worden van zorgvuldig uitgezocht, oud hout. Mijn Yairi is van esdoorn dat jarenlang heeft gelegen voordat het bewerkt werd. Ik ben ervan overtuigd dat de manier waarop hout gezaagd wordt een enorme invloed heeft op de klank."

Mooi detail: diezelfde Miller raadt beginners vaak gewoon een Yamaha aan.
Geen uitschieters, wel betaalbaar en altijd van dezelfde kwaliteit. Iemand met vijf handgemaakte Japanse gitaren stuurt een beginner dus niet naar de duurste winkel.

Wat mij persoonlijk het meest bijblijft is niet het hout en niet de andere eigenschappen van deze bijzondere gitaar.
Het is dat een van de meest klankgerichte gitaristen van deze tijd in twintig jaar geen reden heeft gevonden om iets anders te spelen. Hij bestelt er gewoon nog een, en vraagt of ze er alsjeblieft niets aan willen veranderen.

MUZIEK
BIJ DE FOTO

Dominic Miller met Grace, zijn witte K. Yairi CYTM.

WAAR

Tokio, 10 maart 2023

IN HET KORT
004het nummer op de Yairi van Sting
DOSSIER

Muziek